ENG

UPRAWA KONOPI WŁÓKNISTYCH W POLSCE


Uprawa konopi włóknistych w Polsce uregulowana jest Ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii (DZ.U. z 2005 r. nr 179, poz. 1485 z późniejszymi zmianami), która zobowiązuje producentów konopi do uzyskiwania zezwolenia z urzędu gminy lub miasta właściwego dla położenia planowanej plantacji. Wcześniej rolnik składa w gminie deklarację uprawy konopi. Taka informacja jest gminie potrzebna, ponieważ musi ona wystąpić do właściwego marszałka województwa, który dokonuje rejonizacji uprawy konopi. Dlatego deklaracja uprawy konopi powinna dotrzeć do gminy z odpowiednim wyprzedzeniem (w miesiącach od października do listopada) w roku poprzedzającym uprawę konopi przemysłowych. Dopiero po przyznaniu rejonizacji rolnik może wystąpić z wnioskiem na uprawę.

 

WARUNKI KLIMATYCZNO-GLEBOWE


Występujące w całej Polsce warunki klimatyczne są odpowiednie do uprawy konopi na materiał nasienny. Tymczasem dobór gleb nie jest obojętny. Wysokie plony nasion konopi można uzyskiwać na glebach dobrych i średnio przydatnych rolniczo (nie słabsze niż kl. IVb) o dużej zasobności w składniki pokarmowe i obojętnym odczynie gleby – potocznie zaliczanych do pszenno-buraczanych. Natomiast gleby bielicowe zalegające na piasku, podmokłe, kwaśne i zlewne, nie nadają się do uprawy konopi na nasiona.

 

PRZEDPON I UPRAWA ROLI


Dobrym przedplonem w zmianowaniu są rośliny okopowe, strączkowe i dobrze plonujące zboża. Jednak obowiązkowym zabiegiem uprawowym jest głęboka (ok. 30 cm) i dokładnie wykonana orka zimowa. Wiosną glebę uprawiamy agregatem. Warto pamiętać o dobrym wyrównaniu roli przed siewem, zapewniającym umieszczanie nasion na równej głębokości.

 

NAWOŻENIE


Konopie nasienne ze względu na długi okres wegetacji nie wymagają wysokiego nawożenia mineralnego. W zależności od zasobności gleby w składniki pokarmowe oraz przedplon, zaleca się następujące dawki nawozów mineralnych w kg/ha: do 50-70 N, 40-60 P2O5 i 80-100 K2O.

Nawozy fosforowe i potasowe można częściowo zastosować w jesieni pod orkę (ok. 60% dawki) a resztę bezpośrednio przed siewem nasion razem z nawozami azotowymi.

 

SIEW


Instytut dysponuje kilkoma odmianami konopi włóknistych: Białobrzeskie, Tygra, Rajan, Wojko oraz Henola (typ oleisty). Odmiany różnią się wysokością plonów nasion, słomy, zawartością i jakością włókna, zawartością: celulozy, olejków eterycznych i CBD.

Termin siewu uzależniony jest od warunków pogodowych i przede wszystkim wilgotności gleby. Siewy mogą trwać od III dekady kwietnia, do końca maja (praktyczna wskazówka: po rozpoczęciu siewów kukurydzy). Rośliny konopi nie są wrażliwe na wiosenne przymrozki, dlatego nie należy opóźniać siewu. Nasion pełnowartościowych wysiewa się 10-15 kg/ha w rozstawie rzędów 40-50 cm. Nasiona powinny być umieszczone na równej głębokości (2-3 cm), aby uzyskać równe wschody, a później wyrównany wzrost roślin. Na polach zachwaszczonych można zastosować dozwolone do ochrony konopi środki chwastobójcze (na chwasty jedno i dwuliścienne). Poza tym nie potrzeba stosować środków przeciw chorobom i szkodnikom.

 

PIELĘGNACJA PLANTACJI


Zasadniczym elementem pielęgnacji upraw nasiennych konopi jest – obok niszczenia skorupy glebowej zarówno przed wschodami jak też w początkowym wzroście roślin – utrzymanie przez plantatorów wysokiego stopnia jednopienności. Znajdujące się aktualnie w uprawie odmiany konopi, są roślinami jednopiennymi, tzn. posiadającymi na jednej łodydze kwiaty żeńskie i męskie. W konopiach dwupiennych występują osobniki żeńskie nazywane są głowaczami i męskie płaskonie. Kwiatostany płaskoni i głowaczy mają odmienny kształt.

Wiechy płaskoni są zazwyczaj luźnej budowy, silnie rozgałęzione w kształcie miotełki (fot. 1 i 2 oraz  fot. 3 - osobnik po lewej stronie), a głowaczy są bardziej zwarte. Konopie jednopienne w procesie rozmnażania rozszczepiają się. Skutkiem tego pojawia się wśród nich pewna ilość osobników męskich, których udział obniża plony.

 

Fot. 1

Fot. 2

Fot. 3

KWALIFIKACJA PLANTACJI I MATERIAŁU SIEWNEGO


Produkcja nasienna konopi jednopiennych wymaga rozwiniętego systemu kontroli. Pierwszym jego etapem jest kwalifikacja polowa, w celu stwierdzenia przede wszystkim stopnia jednopienności i czystości odmianowej, czego można dokonać tylko w okresie wegetacji. Przepisy kwalifikacji polowej dotyczące konopi nasiennych są bardzo rygorystyczne i przewidują dwukrotną lustrację każdej plantacji przez wyznaczonego Inspektora Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Pierwszą z nich trzeba dokonać w okresie tworzenia zawiązków kwiatowych ale przed pyleniem płaskoni. Drugą lustrację wykonuje się w celu sprawdzenia usunięcia osobników męskich, co może mieć miejsce do 3 tygodni po pierwszej. Trzeba nadmienić, że pylące płaskonie są groźne nie tylko dla określonej plantacji, lecz także dla sąsiednich. Dlatego z uwagi na obcopylność konopi, konieczna jest izolacja przestrzenna od plantacji innych odmian, niekwalifikowanych zasiewów lub tzw. samosiewów.

Reprodukcja kwalifikowanych nasion konopi rozpoczyna się od materiału matecznego pozyskiwanego przez hodowcę, poprzez materiał elitarny (PB) do kwalifikowanego (C), który powinien służyć do siewu w uprawie konopi na cele przemysłowe.

 

ZBIÓR


Nasiona osadzone w kwiatostanie dojrzewają stopniowo od dolnej części do górnej. Barwa nasion zmienia się podczas dojrzewania od zielonej do szarej. W miarę wykształcania nasion, wzrasta ich masa, która po dojrzeniu waha się u polskich odmian od 12,0-18,0 g/1000 nasion.

• Zbiór kombajnem (dokonujemy zbioru w momencie kiedy nasiona są dojrzałe w środkowej części wiechy). Ta metoda  wymaga  specjalnych  ustawień w kombajnie oraz wysokiej dojrzałości nasion. Jest to metoda zbioru, przy której należy liczyć się ze  stratami nasion i gorszą jakością uzyskanego materiału.

Kosiarka do konopi firmy FUGOR.

CZYSZCZENIE I SKŁADOWANIE


Po omłocie nasiona należy natychmiast dosuszyć i doczyścić, zwłaszcza gdy zbiór miał miejsce w niekorzystnych warunkach pogodowych i/lub wysokiej wilgotności powietrza, aby nie obniżyć siły kiełkowania. Nasiona należy czyścić na czyszczalniach posiadających sita o otworach 5,0-5,5 mm. Natomiast nasiona, które przejdą przez sita o średnicy 2,0-3,0 mm nie nadają się do siewu, ze względu na zbyt niską masę 1000 nasion.

W ten sposób przygotowane nasiona, należy przechowywać w suchym i przewiewnym pomieszczeniu na pryźmie i kontrolować ich wilgotność (< 10%), która w zasadzie decyduje o utrzymaniu wysokiej wartości materiału siewnego.

OPŁACALNOŚĆ PRODUKCJI


Siłą napędową w uprawie konopi włókni­stych na nasiona są korzystne dla plantato­rów warunki ekonomiczne. Przyjmując orientacyjny plon 700-1000 (odmiany włókniste) 1200-1500 (odmiana oleista) kg/ha  nasion można uzyskać przychód na poziomie do 15 000 zł zł/ha. Istnieje również możliwość sprzedaży słomy konopnej, której plon z ha wynosi 1200 - 1600 kg oraz omłotu. Łączny przychód może wynieść nawet 20000 zł/ha - nie licząc dopłat bezpośrednich z UE do uprawy konopi włóknistych.

Uwzględniając uproszczony rachunek przychodów z uprawy konopi na nasiona oraz koszty bezpośrednie i pośrednie, które w zależności od warunków i sposobu gospodarowania są bardzo różne, można bez wielkiego ryzyka stwierdzić, że produk­cja materiału siewnego konopi włóknistych jest bardzo opłacalna i poprawiająca znacząco sytuację ekonomiczną producenta.

© perFret.pl / grafika reklamowa